23 ژوئیه 2026- بر اساس مطالعۀ منتشر شده در نشریۀ The BMJ، استفاده از آگونیستهای گیرندۀ پپتید 1 شبه گلوکاگون(GLP-1) که برای درمان دیابت نوع ۲ و چاقی به کار میروند، با افزایش خطر ریزش مو (آلوپسی) در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است. پژوهشگران تاکید کردند که اگرچه خطر مطلق ریزش مو پایین است، اما آگاهی از این اثر بالقوه میتواند به تصمیمگیریهای مشترک در مورد درمان کمک کند.
آلوپسی به عنوان یک عارضه جانبی احتمالی برای آگونیستهای گیرندۀ GLP-1، بهویژه سماگلوتاید و تیرزپاتاید، گزارش شده است. با این حال، مطالعاتی که خطر آلوپسی مرتبط با آگونیستهای گیرنده GLP-1را در مقایسه با سایر داروهای دیابت ارزیابی کنند، وجود ندارند.
برای رسیدگی به این موضوع، پژوهشگران از دادههای الکترونیکی بیمارانِ سیستم سلامت دانشگاه پنسیلوانیا استفاده کردند تا نرخ آلوپسی را در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که استفاده از آگونیستهای گیرنده GLP-1یا انواع دیگر داروهای دیابت موسوم به مهارکنندههای SGLT-2یا مهارکنندههای DPP-4 را شروع کرده بودند، با هم مقایسه کنند.
در مجموع، بین ژانویه ۲۰۱۹ تا سپتامبر ۲۰۲۴، تعداد ۱۲,۰۰۴ بیمار مصرفکننده آگونیستهای گیرنده GLP-1با ۱۵,۲۲۱ مصرفکنندۀ مهارکنندههای SGLT-2مقایسه شدند و ۱۱,۹۶۴ کاربر دیگر GLP-1با ۱۱,۲۳۳ کاربر مهارکنندۀ DPP-4مقایسه گردیدند.
در مقایسه با مصرفکنندگان مهارکننده SGLT-2، مصرفکنندگان آگونیست گیرنده GLP-1جوانتر بودند (میانگین سنی ۵۸ در مقابل ۶۵ سال)، شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری داشتند (۳۶.۲ در مقابل ۳۲.۳) و نرخ بیماریهای قلبی-عروقی و بیماریهای مزمن کلیوی کمتری داشتند. به همین ترتیب، کاربران GLP-1نسبت به کاربران مهارکننده DPP-4نیز جوانتر بودند (میانگین سنی ۵۸ در مقابل ۶۷ سال) و شاخص توده بدنی بالاتری داشتند (۳۶.۲ در مقابل ۳۱.۳).
پس از تعدیل عوامل بالقوه تأثیرگذار از جمله سن، جنسیت، قومیت، بیماریهای زمینهای، مصرف سایر داروها و شاخص توده بدنی، استفاده از آگونیستهای گیرنده GLP-1با ۳۷٪ خطر بالاتر آلوپسی نسبت به استفاده از مهارکنندههای SGLT-2(۶.۹۱ در مقابل ۵.۰۴ در هر ۱۰۰۰ نفر-سال) و با ۶۸٪ خطر بالاتر نسبت به استفاده از مهارکنندههای DPP-4(۶.۵۳ در مقابل ۳.۸۹ در هر ۱۰۰۰ نفر-سال) همراه بود.
تحلیلهای بیشتر نشان داد که این ارتباط مختص به آلوپسی بدون اسکار (non-scarring alopecia) است، جایی که فولیکولهای مو دستنخورده باقی میمانند و پتانسیل رشد مجدد را دارند، و خطر آن در مقایسه با مهارکنندههای SGLT-2 و DPP-4به ترتیب ۵۳٪ و ۷۲٪ افزایش یافته بود.
نویسندگان خاطرنشان کردند که کاهش وزن سریع، یک محرک اثباتشده برای ریزش مو است و همچنین میتواند منجر به کمبود آهن یا روی(زینک) شود که چرخه رشد مو را مختل میکند. آنها همچنین اشاره میکنند که تغییرات هورمونی نیز ممکن است با ریزش مو مرتبط باشد، اگرچه مطالعات بیشتری برای روشن شدن مکانیسمهای زمینهای مورد نیاز است.
آنها همچنین چندین محدودیت مطالعه را تأیید کردند، برای مثال، فقدان اطلاعات بالینی، توانایی آنها را در ارزیابی جزئیاتی مانند شدت، وسعت، مدت زمان و برگشتپذیری آلوپسی پس از قطع درمان محدود کرد. همچنین آنها نمیتوانند این احتمال را رد کنند که عوامل اندازهگیری نشدۀ دیگر ممکن است بر نتایج آنها تأثیر گذاشته باشند.
با این حال، آنها نوشتند: این یک مطالعۀ دقیق مبتنی بر دادههای باکیفیت از یک گروه بزرگ و معرف بوده و نتایج پس از تحلیلهای اضافی ثابت بوده است که نشان میدهد نتایج قابل اعتماد هستند.
به این ترتیب، آنها نتیجه گیری کردند: «این مطالعه، مشاهدات پراکنده و غیررسمی قبلی را به نتایج علمی و مستند تبدیل کرده است. این یافتهها به پزشکان کمک میکند تا با دید بازتری نسبت به این عارضه جانبی احتمالی، بیماران خود را راهنمایی کنند.»
منبع:
https://medicaldialogues.in/dermatology/news/glp-1-diabetes-drugs-linked-to-increased-risk-of-hair-loss-finds-study-175594